เมื่อเราเกิดมา เด็กทุกคนล้วนแต่ กำมือ...เพื่อแสดงให้เห็นว่า เราเกิดว่าล้วนแต่มี กรรม

เมื่อเราตาย  ทุกคน แบมือ...เพื่อแสดงให้คนรุ่นหลังได้รู้ว่า เราได้ละซึ่งทุกสิ่ง มิสามารถเอาอะไรติดตัวไปได้เลย

...หมาตัวนึง ชักน้ำลายฟูมปากข้างถนน แล้วตายต่อหน้าผม...ทำให้ผมรู้ว่า...หมาตาย ข้างถนน ไม่มีใครสนใจ ไม่มีลูกหลาน ญาติมิตร มาเผาศพ ทำบุญ เหมือนมนุษย์อย่างเรา...เราโชคดีแค่ไหนแล้ว ที่เกิดมาเป็น มนุษย์

...ยายแก่ ๆ คนนึง ซึ่งเดินหลังค่อม ดูไม่น่าจะมีเรี่ยวแรงแม้แต่จะเดินได้สะดวก เหมือนคนอื่น ๆ ดูบุคลิกเป็นคนยากจน ที่ไม่มีเงินทองมากมาย อาศัยในตรอกเล็ก ๆ แค่มอเตอร์ไซค์ผ่าน ...แต่เมื่อเห็นผม ซึ่งเป็นพระ...ยายคนนั้น อาศัยเรี่ยวแรงทั้งหมดที่มี เดินช้า ๆ พูดเสียงเบา ๆ นิมมนต์ผม ใส่บาตรด้วยเงิน 5 บาท ตามกำลังที่แกทำได้...แล้วแกนั่งย่อง ๆ ก้นแทบจะติดพื้น พนมมือไหว้ เหนือหัวด้วยความเคารพ อย่างสูงสุดต่อพระสงฆ์....ยายอาจจะไม่มีข้าว ไม่มีอาหาร ไม่มีปัจจัยเพื่อใส่บาตร มีเงินเพียง 5 บาท ที่แกอยากจะทำบุญในชีวิตที่เหลืออยู่ มันอาจจะดูน้อยนิดสำหรับคนอื่น แต่นี่คือสิ่งที่ยายคนนี้จะทำได้...และนี่ เป็นสิ่งที่มีค่าต่อจิตใจของผมมากที่สุด ซึ่งให้ผมจำและประทับใจไปตลอดชีวิต

...ครั้งผมลงสวดศพ...คำสวดที่ท่านได้ยิน มิใช่บทสวด เพื่อสวดให้คนตายฟัง...แต่เป็นบทสวด เพื่อให้คนเป็น ฟัง ต่างหาก

...บทสวดท่านสอนไว้ว่า ชีวิตนั้นไม่เที่ยง มีเกิด แก่เจ็บตาย....เกิด เพื่อใช้กรรม ตายแล้วเอาอะไรไปไม่ได้ เหลือไว้เพียงเถ้าถ่าน และความดี เป็นเรื่องเล่าสู่คนรุ่นหลัง 

...ครั้งผมลงนิมนต์ฉันเพล...ญาติโยม ท่านอาจจะไม่มีฐานะร่ำรวย มีเงินหมื่น เงินแสน...แต่ญาติโยม ต่างหยิบยื่น สิ่งที่ดีที่สุดเท่าที่ เค้าจะสามารถทำได้แก่พระสงฆ์ ด้วยแรงศรัทธาและหวังในกุศลผลบุญให้ได้ ในสิ่งที่ดี ๆ กลับมาในชีวิต

...บ้างว่า ถวาย ยารักษาโรค จะไม่ป่วย ไม่เจ็บ ไม่ไข้

...บ้างว่า ถวายอาหารอันโภชนา พร้อมของหวานอันมงคล ครอบครัวจะมีกินมีใช้ อุดมสมบูรณ์

สิ่งเหล่านี้สอนผมให้รู้ว่า...การให้สิ่งเหล่านี้ อาจจะไม่มีสิ่งใดตอบแทนเป็นวัตถุจับต้องได้...แต่สิ่งตอบแทนทางใจ ที่ญาติโยมได้รับนั้น...คือความสุขใจ สบายใจ แม้นไม่เห็นในชาตินี้ ยังหวังส่งผลในชาติหน้า หากมีจริง... แต่สิ่งที่เห็น คือความ สุขใจ


บทเรียน สี่ข้อ ที่ได้มา นั้นคือ

สุขใจ...ให้แม้นเพียงน้อยนิด หรือมากโข หาได้ต่างกัน เพราะสิ่งนั้นสร้างความ สุขใจต่อผู้ให้และเราล้วนได้รับด้วยความเต็มใจ

ทำใจ...ทุกสิ่งล้วน อนิจจัง

สลดใจ...เรานั้นโชคดีเท่าไรที่เกิดมาเป็น มนุษย์

สังเวชใจ...เรานั้นโชคดีเท่าไร ครั้นมองดูผู้อื่นที่ด้อยกว่า 


ชีวิต แท้จริงแล้ว...ล้วน อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา